Voor u gelezen in de Volkskrant

Posted Een reactie plaatsenGeplaatst in Voor u gelezen

Verslaggeverscolumn toine heijmans in Assen

Assen is een vriendelijke viervoeter rijker. Bij het station werd een ‘stomende hond’ onthuld

Hoe sensor city een kunstwerk kreeg met een verhaal.

Assen onthult een houten hond van zes meter hoog. De hond heet Mannes en staat naast het station. Bij veel verkeer gaat Mannes stomen – daartoe is hij voorzien van sensoren. De hond is ondergronds verbonden met een apparaat dat stoom aanmaakt. Uiteraard is hierbij rekening gehouden met het gevaar van legionella.

Het weerbericht verwacht boven de rivieren lichte regen, maar de stad is uitgelopen. Voor Mannes, die schuilgaat onder een wit laken. Op verzoek hebben de Assenaren hun eigen honden meegenomen. Schoolkinderen werkten hard aan een bot dat recht doet aan de afmetingen van Mannes; ze dragen het boven hun hoofden door het publiek.

Een stomende sensorhond. Foto Harry Cock

Daar staan ook de mannen met werkbroeken die Mannes bouwden in hun houtfabriek. Het is een ‘special’, zegt Arie Doornekamp van Doornekamp Woodspecials, een familiebedrijf dat hij met zijn broers Bert en Gerard overnam van hun vader. De houten hond is van duurzaam accoya, er is een jaar aan gewerkt. Als ik de mannen vraag wat het moeilijkste was, krijg ik een glimlach terug. Het was niet moeilijk. Het wachten hier is moeilijk, zegt Arie: ‘liever ben ik aan het werk’.

Voor bestuurders en andere genodigden is een partytentje neergezet, zodat ze kunnen schuilen. De inauguratie van de houten hond wordt geleid door een spreekstalmeester in een rood pak. De jas van de wethouder heeft exact dezelfde rode kleur maar dat is, zegt ze, toeval. Haar voorganger vertrok na een debacle. Die was tegen de houten hond en zette er met het college een streep doorheen – totdat hem duidelijk werd gemaakt dat politici niet bepalen wat kunst moet zijn.

Kunst is kwetsbaar, kwetsbaarder nog dan een politicus.

De nieuwe wethouder, Gea Smith, noemt de houten hond in haar speech een ‘trouwe lobbes’. Ze noemt hem steeds bij naam. Ze wijst op de film met Richard Gere, waarin de hond Hachiko negen jaar in de openbare ruimte wacht op zijn baasje. Een ontroerende film, zegt de wethouder.

Op verzoek namen de Assenaren hun honden mee. Foto Harry Cock/de Volkskrant

Nederlanders krijgen graag een verhaal geleverd bij hun kunst. Een nieuwe Rembrandt is leuk, maar graag inclusief spannende ontdekkingstocht. Mannes heeft een naam en is ‘een maatje voor de stad’. Het verhaal van Mannes is dat hij Assenaren opwacht die na een lange dag thuiskomen met de trein. Als alles mis gaat in het leven, kun je altijd nog terecht bij een hond.

Gelukkig vertelt ontwerper Maurice Nio me later dat Mannes ook vooral een ‘brainwave’ was.

Er was een wedstrijd uitgeschreven voor een kunstwerk bij het verbouwde station, en de Beoordelingscommissie Kunst Stationsplein koos uit zestig inzendingen deze houten hond. Wat moeten we met een houten hond met een piemel eronder, vat ik de discussie maar even samen die daarna ontstond. Een hond die zijn achterwerk keert naar de stad, een ‘dampende sensorhond’, zoals de ChristenUnie het verwoordde, bevreesd voor de onderhoudskosten en waarschijnlijk ook voor de piemel, en voor het oordeel van ‘de burger’. En Assen heeft al een sensorkunstwerk dat maar onderhoudsgeld blijft kosten: Sensor Valley 8.0 van de illusionist Daan Roosegaarde.

Nederlanders nemen in toenemende mate alles letterlijk, ook kunst. Daarom verwijderde de politie in Amsterdam snel een beroemd affiche van de beroemde overleden kunstenaar Anthon Beeke. Kunst mag best in het straatbeeld, maar het moet wel een beetje passend zijn. Anders haalt de politie het weg namens ‘de burger’.

Assen is gelukkig wat ruimdenkender dan Amsterdam. Het is een eigenwijze, menselijke stad. Genoeg waren er tegen die hond. Maar nu hij er staat, staat hij er maar mooi tot volle tevredenheid te stomen. Zoals de wethouder zegt: ‘Assen is een verrassende stad’.

Dat de hond sensoren heeft is niet toevallig. Assen zou ‘sensor city’ worden, hadden de bestuurders bedacht, en als levend laboratorium allerlei bedrijven uit de sensorbusiness trekken: Silicon Drenthe. Honderdvijftig Assenaren kregen een sensor in hun auto om de files te detecteren. Al staan er in Assen nooit files.

Mannes in volle glorie. Foto Harry Cock/de Volkskrant

Toen de miljoenensubsidies op waren, ging de business failliet en trok het sensorcircus verder. De wethouder trad af en werd partner bij adviesbureau Boer & Croon. Bij zijn afscheid kreeg hij een kunstwerk cadeau: een schilderij van Mannes, de houten hond die hij niet wilde. Een mooi gebaar.

‘Kortom’, spreekt de spreekstalmeester, ‘honden maken veel los’.

En dan wordt de zes meter hoge houten hond van zijn doek ontdaan.

‘U denkt: wat heeft een hond nu met Assen te maken?’, zegt de spreekstalmeester. ‘Nou, u ziet: hij heeft álles met Assen te maken.’

Waarvan akte: brood- en banketbakkerij Alsady biedt een marsepeinen Mannes aan, een school presenteert t-shirts met de tekst: ‘Ik bid nie veur bruune brokk’n’, en hondenspeeltuin Assen-Oost maakt Mannes ter plekke erelid.

Met gratis toegang voor altijd.

Een hond blijft altijd wachten. Foto Harry Cock/de Volkskrant